Skip to main content

[amakurunamateka.com] IMIBANIRE YA BIGIRUMWAMI NA HABYARIMANA NA KAYIBANDA

 


Ko ntacyo bavuze kumibanire ya Habyarimana na Musenyeri Bigiurumwami ahubwo bakavuga iya Kayibanda na Bigirumwami ? 

------------------------------------------------

Ibyo benshi batamenye kuri Musenyeri Aloys Bigirumwami


Ubwo umwanditsi Bushayija yamurikaga, igitabo yanditse kuri Musenyeri Aloys Bigirumwami, yakumbuje abari bitabiriye ikiganiro iyo ntwari ya Kiliziya n'u Rwanda.
Wari umwanya wo kwibukiranya amateka ye ku bari bamuzi, no kuyasangiza benshi bakibyiruka batari bamuzi.
Musenyeri wa mbere w'umwirabura muri koloni mbirigi Congo-Rwanda-Urundi
Musenyeri Aloys Bigirumwami yavutse ku ya 22 Ukuboza 1904 i Zaza (ubu aba afite imyaka 110 iyo aba akiriho), yiga iseminari nto n'inkuru, ahabwa ubupadiri ku itariki ya 26 Gicurasi 1929.

Musenyeri Aloys Bigirumwami
Yayoboye Paruwasi ya Kabgayi mu 1930, iya Murunda muri 1930, iya Sainte Famille (Kigali) muri 1931, iy'i Rulindo muri 1932. Naho mu1933 ahabwa kuyobora iya Muramba.
Ku itariki ya 14 Gashyantare 1952, yagizwe Vicaire apostolique/Vicar Apostolic (Uhagarariye Papa) muri diyosezi ya Nyundo.
Ni we mwiraburabura wa mbere wari uhawe iyo mirimo muri Koloni mbirigi. Yimitswe ku itariki ya 1 Kanama 1952, ku munsi mukuru wa Pentekosti, mu birori bikomeye cyane byitabiriwe n'Umwami Mutara Rudahigwa wavuze n'ijambo icyo gihe, akanamutura imodoka.
Uko yagizwe Musenyeri wa Diyosezi ya Nyundo
Nk'uko Umwanditsi Bushayija yabisobanuye, muri icyo gihe inzego nkuru za Kiliziya Gatolika zose zayoborwaga n'abamisiyoneri bera b'abazungu kubera ko icyo gihe abazungu bari bataremera ko n'umwirabura ashobora kugira ubwenge nk'ubw'abazungu.
Bashakaga guha ubuyobozi abirabura buhoro buhoro, ariko bakumva nta bushobozi buhagije bafite nk'ubwabo.
Bahitamo Myr Bigirumwami rero bumvaga azabizambya. Kubera iyo mpamvu, banze kumuha kuyobora Astrida (umurwa mukuru : Butare).
Astrida yari nk'Ururembo. Ryari irembo ry'igihugu ryacagamo abakomeye baturutse Usumbura (Bujumbura). Babonaga ari ukwisebya guha umwirabura akahabora, bakumva ko hari kugaragara akajagari.
Bamuhaye kujya kuyobora mu misozi y'Amajyaruguru y'Uburengerazuba (Kibuye, Gisenyi n'igice cya Ruhengeri by'icyo gihe). Bavugaga ko nabizambya ntawuzabibona, kuko hari hitaruye.
Ahageze nyamara yahayoboye neza, ndetse ahateza imbere ku buryo butangaje.

Myr Bigirumwami yabimburiye abandi ihame ry'uburinganire
Usibye kubaka ibigo by'abihayimana n'amavuriro, Myr Bigirumwami yaranzwe cyane no kubaka amashuri, kuko yumvaga icya mbere gikomeye kugira ngo abaturage batere imbere ari ukwiga. Yakwije amashuri henshi mu gihugu, kuva ku Nyundo ku kicaro cya diyosezi kugera mu maparuwasi yari ayoboye.
Ariko icyo yibukirwaho cyane ni uko ari we washinze bwa mbere amashuri y'abakobwa, kugira ngo nabo bazatere imbere mu buhanga, aho guhera mu mirimo yo mu rugo. Yatangiriye ku ishuri ry'i Muramba, n'ayandi agenda yubakwa.
Ishuri rya Gatagara ryashimuswe n'Abakoloni
Myr Bigirumwami yatekereje gushinga ishuri ry'icyitegererezo mu Rwanda abigishainama abayobozi be, asaba inkunga u Bubiligi buremera, Umwami Rudahigwa na we arabishyigikira cyane.
Iryo shuri ryari kubakwa i Gatagara hari nk'isangano. Ryari kuzagira inshingano yo guteza imbere ubumenyi n'ubuhanga ku rwego ruminuje mu Rwanda.
Ubwo ibyangombwa byose byari byabonetse kugira ngo ryubakwe, ntawamenye uko byagenze, Abakoloni bisubiyeho ku munota wa nyuma baryimurira i Bujumbura ryitwa Collège Christ-Roi i Bujumbura.
Icyo cyemezo cyababaje Myr Bigirumwami n'Umwami Rudahigwa ariko barabyakira.
Myr Bigirumwami yimitse umuzungu Myr Perraudin
Myr Perraudin azwi cyane mu mateka y'u Rwanda nk'umuntu wagize uruhare muri politiki zayoboye igihugu mu myaka ya za 50 na 60. Yahawe ubusenyeri tariki 19 Ukuboza 1955, yimikwa na Myr Bigirumwami.
Myr Perraudin ni we waje no gusimbura Myr François Deprimoz ku buyobozi bukuru bwa Kiliziya Gatolika mu Rwanda nka Archevèque/Archbishop, na we waje gusimburwa na Myr Vincent Nsengiyumva kuri uwo mwanya.
Myr Bigirumwami yatotejwe n'ubutegetsi bwa Kayibanda
Ubwo inkundura y'amashyaka yadukaga mu mpera ya za 50, Myr Bigirumwami yarayitaruye, ndetse n'aho Kayibanda Gregoire ashyiriwe ku butegetsi, Abamisiyori bera bagenzi be bamwishyizemo cyane kuko bo bari bashyigikiye Kayibanda n'ishyaka rye, we ntabikurikire.
Kayibanda amaze gufata ubutegetsi bakomeza kumurwanya, abapadiri bamufashaga mu kazi bagenda babamucaho, ndetse bigera aho bamugera amajanja bakamutegera mu gico, aho azaca ngo bamwice.
Bimaze gukomera ajya kureba Perezida Kayibanda, aramubaza ati "ko nta cyaha nzi nagukoreye, urampora iki?" Kayibanda ati "icyo dupfa ni uko wanga Parmehutu". Myr Bigirumwami ati "icyo mpfa na parmehutu ni uko ivangura kandi ntabibasha, kuko nahawe kuyobora intama zose ntarobanuye".
Myr Bigirumwami yasize inyandiko zitandukanye
Mu kuboza 1954, Myr Bigirumwami yashinze akanyamakuru k'abana kitwa HOBE, kugira ngo bamenyere gusoma, babone n'inkuru basoma mu Kinyarwanda.
Inyinshi mu nyandiko yasize zibandaga ku muco n'imyemerere ya Kinyarwanda. Zimwe muri zo ni izi:
-Imigani miremire, 1972
-Imana y'abantu, abantu b'Imana, Imana mu bantu abantu mu Mana, 1979
-Imihango, imiziro n'imiziririzo mu Rwanda, 1984
Myr Aloys Bigirumwami yaranzwe n'urukundo, gufasha abandi, guharanira ubumwe bwa bose, gukunda umuco ku buryo budasubirwaho, kwitanga no kuba intangarugero kuri benshi. Yatabarutse mu mwaka wa 1986. Igitabo Bushayija yanditse kuri Myr Bigirumwami kiboneka mu maguriro yose y'ibitabo, i Kigali.

Bishayija Antoine wasohoye igitabo ku buzima bwa Myr Bigirumwami
----------------------------------------

Le Dimanche 28 décembre 2014 19h23, "Ignace Rudahunga rudahi20@hotmail.com [Democracy_Human_Rights]" <Democracy_Human_Rights@yahoogroupes.fr> a écrit :


[Pièces jointes envoyées par Ignace Rudahunga incluses ci-dessous] 

Iki gitabo kuri Mgr Bigirumwami ni kiza ariko jye nkeka ko kugirango kibe cyuzuye neza  bagombaga no kugira icyo batubwira ku buzima bw'uyu mushumba ku ngoma ya Habyarimana. Ese yakiriye ate ubutegetsi bwa Muvoma,ese ubutegetsi bwa Habyarimana bwo bwamufashe bute? Ese Habyarimana nawe yaba yaramutoteje nk'uko bavuga ko Kayibanda yabingeje?
http://www.igihe.com/umuco/amateka/article/ibyo-benshi-batamenye-kuri?page=article_mobile

Ibyo benshi batamenye kuri Musenyeri Aloys Bigirumwami


Yanditswe kuya 27-12-2014 - Saa 17:21' na Innocent Muvunandinda

Ubwo umwanditsi Bushayija yamurikaga, igitabo yanditse kuri Musenyeri Aloys Bigirumwami, yakumbuje abari bitabiriye ikiganiro iyo ntwari ya Kiliziya n'u Rwanda.
Wari umwanya wo kwibukiranya amateka ye ku bari bamuzi, no kuyasangiza benshi bakibyiruka batari bamuzi.
Musenyeri wa mbere w'umwirabura muri koloni mbirigi Congo-Rwanda-Urundi
Musenyeri Aloys Bigirumwami yavutse ku ya 22 Ukuboza 1904 i Zaza (ubu aba afite imyaka 110 iyo aba akiriho), yiga iseminari nto n'inkuru, ahabwa ubupadiri ku itariki ya 26 Gicurasi 1929.

Musenyeri Aloys Bigirumwami
Yayoboye Paruwasi ya Kabgayi mu 1930, iya Murunda muri 1930, iya Sainte Famille (Kigali) muri 1931, iy'i Rulindo muri 1932. Naho mu1933 ahabwa kuyobora iya Muramba.

----------------------------------------------




__,_._,___

Comments

Popular posts from this blog

[haguruka] General Kale Kayihura: Who’s Who ?

  General Kale Kayihura: Who's Who ? Private life He is married to Angella Kayihura, a Kenyan of Rwandese descent, she is the granddaughter of Rudahigwa , the last king of pre-independence Rwanda. The Kayihuras are the parents of two children, he is reported to own a mixed farm on 350 acres (140 ha) of land in Kabula, Lyantonde District , on which he owns about 500 goats. [9] https://wikivisually.com/wiki/Kale_Kayihura Kale Kayihura Kale Kayihura Born 26 December 1955 (age 62) Uganda Residence Muyenga , Kampala , Uganda Nationality Ugandan Citizenship Uganda Alma mater Makerere University ( Bachelor of Laws ) Law Development Centre ( Diploma in Legal Practice ) London School of Economics ( Master of La...

[haguruka.com] Fw: *DHR* New Vision, Uganda @Gen Fred Rwigyema's untold story.

  On Sunday, 22 November 2015, 18:52, "Jean Bosco Sibomana sibomanaxyz999@gmail.com [Democracy_Human_Rights]" <Democracy_Human_Rights@yahoogroupes.fr> wrote:   Gen Fred Rwigyemas untold story By Muwonge Magembe The death of Gen. Aronda Nyakairima on September 12; eclipsed the 25th year death memorial of Maj. Gen. Fred Rwigyema which is commemorated every October. Rwigyema died strangely in October, 1990, after launching a military invasion against President Juvenal Habyarimana. Before he left for Rwanda, Rwigyema parked a coffee brown Mercedes Benz (G-Class) near the residence of then special administrator for Mbarara district, Henry Rwigyemera. Rwigyema started living in Uganda when he was only three years following his parents' relocation from Mukiranze village, Kamonyi district, Rwanda to Nshungerezi refuge camp, Ankole and Kahungye, Toro. Their relocation was motiv...

Re: *DHR* GENOCIDE HUTU : UKWISHONGORA KWA GITUTSI KUBAHUTU KUMAZE GUFATA INDI NTERA HAGOMBA IMIGAMBI MISHYA YO KUBIRWANYA MAZE TUKIBUTSA KO U RWANDA RUZABA U RWANDA IGIHE UMWE AZABA YUBAHA UNDI

Banyarubuga, Ni byiza ko Galicani Gasana  w'ishyaka Amahoro Peace Congress na Kabalisa Pacifique bemera ko mu Rwanda habaye jenoside ebyiri: iyakorewe abatutsi ikozwe n'interahamwe za MRND, impuzamugambi za CDR, zimwe mu ngabo z'u Rwanda ex-FAR na hutu power movement ya Karamira; na jenoside yakorewe abahutu ikozwe na FPR/APR Inkotanyi mu Rwanda no muri Congo. Natwe mw'ishyaka ryacu PRM/MRP-ABASANGIZI ni uko tubyemera, kandi tukabivuga nk'uko biri. Kuko kutabivuga mu mvugo yabyo ko byitwa jenoside ni ugukina umukino wa FPR yayikoze idashaka ko ubwicanyi ndengakamere yakoreye abanyarwnda bo mu bwoko bw'abahutu bwitwa genocide nyine kugirango yo n'abayobozi bayo batazava aho babibazwa. Mu bintu FPR n'abayobozi bayo batinya ni kiriya cy'uko ubwicanyi ndengakamere bakoreye abahutu mu Rwanda no muri Congo bwazitwa genocide. Ni nde se wundi wabyita genocide ngo bifate uretse abavictimes b'iyo genocide bo bazi mieux que quiconque d'autre ibyababayeh...